اخبار

ویروس دنگی

تشخیص دنگی؛ چه چیزی را بررسی می‌کنیم؟

ویروس دنگی (DENV) را می‌توان با بررسی سه نشانگر اصلی شناسایی کرد:

  • RNA ویروس: با روش‌های مولکولی مانند RT-PCR
  • آنتی‌ژن NS1: با روش‌هایی مانند ELISA یا تست سریع (RDT)
  • آنتی‌بادی‌های IgM و IgG: با آزمایش‌های سرولوژیک

انتخاب روش مناسب به مرحله بیماری، زمان نمونه‌گیری و هدف آزمایش بستگی دارد.

نکته کلیدی: یک روش تشخیصی واحد برای تمام مراحل عفونت مناسب نیست.

زمان نمونه‌گیری، عامل تعیین‌کننده

در ۷ روز نخست پس از شروع علائم:

  • RT-PCR یا سایر روش‌های NAAT برای شناسایی RNA ویروس
  • بررسی آنتی‌ژن NS1 با ELISA یا تست سریع

پس از روز هفتم:

  • آزمایش IgM برای بررسی پاسخ آنتی‌بادی
  • در موارد لازم، بررسی نمونه دوم با فاصله ۱۰ تا ۱۴ روز

بازه شناسایی نشانگرها می‌تواند تحت‌تأثیر نوع عفونت و روش آزمایش قرار گیرد.

نکته: منفی بودن یک آزمایش، به‌ویژه اگر در زمان نامناسب انجام شده باشد، لزوماً عفونت دنگی را رد نمی‌کند.

تفسیر نتایج؛ عفونت اولیه یا ثانویه؟

الگوی نشانگرهای آزمایشگاهی در عفونت اولیه و ثانویه دنگی متفاوت است.

  • عفونت اولیه: RNA ویروس و NS1 در مرحله حاد قابل‌شناسایی‌اند؛ IgM افزایش می‌یابد و IgG معمولاً دیرتر ظاهر می‌شود.
  • عفونت ثانویه: IgG می‌تواند سریع‌تر افزایش یابد؛ IgM ممکن است کمتر باشد و شناسایی NS1 نیز دشوارتر شود.

واکنش متقاطع آنتی‌بادی‌ها با سایر ارتوفلاوی‌ویروس‌ها می‌تواند تفسیر سرولوژی را پیچیده کند.

نتیجه: تفسیر دقیق باید بر اساس زمان شروع علائم، نوع آزمایش، وضعیت بالینی و شرایط اپیدمیولوژیک انجام شود.

فراتر از تشخیص؛ پایش ژنومی دنگی

آزمایش‌های دنگی علاوه بر تشخیص بیمار، در بررسی طغیان‌ها و پایش اپیدمیولوژیک نیز کاربرد دارند.

  • RT-PCR چندگانه: کمک به افتراق سروتیپ‌های ویروس
  • PRNT: بررسی آنتی‌بادی‌های خنثی‌کننده اختصاصی سروتیپ
  • توالی‌یابی نسل جدید (NGS): بررسی ژنوم و تنوع ژنتیکی ویروس

انتخاب روش باید متناسب با هدف بررسی، امکانات آزمایشگاه و الزامات کیفیت و ایمنی زیستی باشد.

جمع‌بندی: تشخیص معتبر دنگی به انتخاب آزمایش مناسب، نمونه‌گیری در زمان درست و تفسیر علمی نتایج وابسته است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *