بخش سوم: درمان بیماری لایم بر اساس تظاهرات بالینی
۱. درمان اریتم مهاجر
در بیماران مبتلا به اریتم مهاجر، درمان آنتیبیوتیکی خوراکی با یکی از داروهای زیر توصیه میشود:
- داکسیسایکلین
- آموکسیسیلین
- سفوروکسیم آکستیل (Cefuroxime Axetil)
در بیمارانی که امکان دریافت داکسیسایکلین و آنتیبیوتیکهای بتالاکتام را ندارند، آزیترومایسین بهعنوان داروی جایگزین خط دوم ترجیح داده میشود.
مدت درمان توصیهشده:
- داکسیسایکلین: ۱۰ روز
- آموکسیسیلین: ۱۴ روز
- سفوروکسیم آکستیل: ۱۴ روز
در صورت استفاده از آزیترومایسین، مدت درمان ۵ تا ۱۰ روز است؛ در ایالات متحده دوره ۷ روزه ترجیح داده میشود.
۲. درمان تظاهرات حاد نورولوژیک
در بیماران مبتلا به مننژیت، نوروپاتی اعصاب جمجمهای، رادیکولونوروپاتی یا سایر تظاهرات درگیری سیستم عصبی محیطی ناشی از بیماری لایم، استفاده از یکی از داروهای زیر توصیه میشود:
- سفتریاکسون وریدی
- سفوتاکسیم وریدی
- پنیسیلین G وریدی
- داکسیسایکلین خوراکی
مدت درمان ترجیحی ۱۴ تا ۲۱ روز است.
انتخاب آنتیبیوتیک و مسیر تجویز آن باید بر اساس عوامل فردی بیمار، از جمله نمایه عوارض جانبی دارو، سهولت تجویز، توانایی تحمل داروی خوراکی و ملاحظات مربوط به پایبندی به درمان انجام شود. تغییر مسیر درمان از وریدی به خوراکی در طول دوره درمان امکانپذیر است.
در بیماران مبتلا به درگیری پارانشیمی مغز یا نخاع ناشی از بیماری لایم، درمان آنتیبیوتیکی وریدی بر درمان خوراکی ترجیح دارد.
۳. فلج عصب فاسیال مرتبط با بیماری لایم
در بیماران مبتلا به فلج عصب فاسیال مرتبط با بیماری لایم، درباره استفاده از کورتیکواستروئیدها بهعنوان درمان کمکی در کنار آنتیبیوتیک، توصیه قطعی ارائه نشده است.
در افراد ۱۶ ساله و بالاتر که با فلج حاد عصب فاسیال مراجعه میکنند، اما شواهد بالینی یا سرولوژیک دیگری به نفع بیماری لایم ندارند، درمان با کورتیکواستروئید باید طی ۷۲ ساعت و مطابق با توصیههای جاری مربوط به فلج عصب فاسیال آغاز شود.
۴. درگیری قلبی در بیماری لایم (Lyme Carditis)
انجام الکتروکاردیوگرام (ECG) در تمام بیماران مبتلا به بیماری لایم در مراحل اولیه توصیه نمیشود. انجام ECG به بیمارانی محدود میشود که علائم یا نشانههای سازگار با کاردیت لایمی دارند.
علائم و نشانههای درگیری قلبی شامل موارد زیر است:
- تنگی نفس
- ادم
- تپش قلب
- سبکی سر
- درد قفسه سینه
- سنکوپ
در بیمارانی که دچار عوارض شدید قلبی ناشی از بیماری لایم هستند یا در معرض خطر این عوارض قرار دارند، بستری در بیمارستان و پایش مداوم ECG توصیه میشود. این موارد شامل بیماران دارای طولانیشدن قابلتوجه فاصله PR، بیش از ۳۰۰ میلیثانیه، سایر آریتمیها یا تظاهرات بالینی میوپریکاردیت است.
تظاهرات بالینی کاردیت لایمی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- عدم تحمل فعالیت بدنی
- تپش قلب
- پیشسنکوپ
- سنکوپ
- درد پریکاردیتی
- شواهد افیوژن پریکارد
- افزایش نشانگرهای زیستی، از جمله تروپونین
- ادم
- تنگی نفس
در بیماران مبتلا به برادیکاردی علامتدار ناشی از کاردیت لایمی که با درمان دارویی قابلکنترل نیست، روشهای پیسینگ موقت بر کاشت پیسمیکر دائمی ترجیح دارند.
درمان آنتیبیوتیکی کاردیت لایمی:
- در بیماران سرپایی، آنتیبیوتیک خوراکی بر درمان وریدی ترجیح دارد.
- در بیماران بستری، توصیه میشود درمان اولیه با سفتریاکسون وریدی آغاز شود و پس از مشاهده بهبود بالینی، برای تکمیل دوره درمان به آنتیبیوتیک خوراکی تغییر یابد.
- مدت کلی درمان آنتیبیوتیکی ۱۴ تا ۲۱ روز توصیه میشود.
داروهای خوراکی مورد استفاده برای درمان کاردیت لایمی شامل داکسیسایکلین، آموکسیسیلین، سفوروکسیم آکستیل و آزیترومایسین هستند.
۵. بررسی بیماری لایم در میوکاردیت و پریکاردیت
- در بیمارانی که در شرایط اپیدمیولوژیک مناسب به میوکاردیت یا پریکاردیت حاد با علت نامشخص مبتلا هستند، انجام آزمایش بیماری لایم توصیه میشود.
- در بیماران مبتلا به کاردیومیوپاتی مزمن با علت نامشخص، انجام روتین آزمایش بیماری لایم توصیه نمیشود.
۶. درمان آرتریت لایمی
در بیماران مبتلا به آرتریت لایمی، درمان آنتیبیوتیکی خوراکی به مدت ۲۸ روز توصیه میشود.
در بیمارانی که پس از نخستین دوره درمان خوراکی، پاسخ نسبی دارند و تورم خفیف مفصل همچنان باقی مانده است، توصیه قطعی درباره انتخاب دوره دوم آنتیبیوتیک در برابر پایش و عدم درمان مجدد ارائه نشده است.
در تصمیمگیری برای این بیماران باید موارد زیر در نظر گرفته شود:
-排除 سایر علل تورم مفصل غیر از آرتریت لایمی
- پایبندی بیمار به درمان دارویی
- مدت ابتلا به آرتریت پیش از شروع درمان اولیه
- میزان تکثیر سینوویال در مقایسه با میزان تورم مفصل
- ترجیحات بیمار
- هزینه درمان
در بیمارانی که تکثیر سینوویال در مقایسه با تورم مفصل محدود است و ترجیح میدهند پیش از بررسی درمان وریدی، یک دوره دیگر آنتیبیوتیک خوراکی دریافت کنند، تکرار درمان خوراکی تا یک ماه میتواند گزینهای قابلبررسی باشد.
در بیمارانی که پس از نخستین دوره آنتیبیوتیک خوراکی پاسخ ناچیز یا فاقد پاسخ دارند، بهطوریکه تورم مفصل متوسط تا شدید باقی مانده و کاهش اندکی در افیوژن مفصلی مشاهده میشود، یک دوره ۲ تا ۴ هفتهای سفتریاکسون وریدی بر تکرار دوره آنتیبیوتیک خوراکی ترجیح دارد.
۷. درمان آرتریت لایمی پس از آنتیبیوتیک
در بیمارانی که پس از دریافت یک دوره آنتیبیوتیک خوراکی و یک دوره آنتیبیوتیک وریدی همچنان به درمان پاسخ ندادهاند، ارجاع به روماتولوژیست یا متخصص واجد صلاحیت برای بررسی گزینههای درمانی زیر پیشنهاد میشود:
- داروهای ضدروماتیسمی تعدیلکننده بیماری (DMARDs)
- عوامل بیولوژیک
- کورتیکواستروئیدهای داخل مفصلی
- سینووکتومی آرتروسکوپیک
در بیمارانی که درمان آنها شامل یک دوره درمان وریدی بوده است، ادامه درمان آنتیبیوتیکی بیش از ۸ هفته، انتظار نمیرود مزیت بیشتری ایجاد کند.
۸. درمان سایر تظاهرات پوستی بیماری لایم
- در بیماران مبتلا به لنفوسیتوم بورلیایی (Borrelial Lymphocytoma)، درمان آنتیبیوتیکی خوراکی به مدت ۱۴ روز پیشنهاد میشود.
- در بیماران مبتلا به آکرودرماتیت مزمن آتروفیکان (Acrodermatitis Chronica Atrophicans)، درمان خوراکی با آنتیبیوتیک به مدت ۲۱ تا ۲۸ روز بر دورههای کوتاهتر ترجیح دارد.
بخش چهارم: علائم پایدار پس از درمان و عفونتهای همزمان منتقله از کنه
۱. علائم پایدار پس از درمان استاندارد بیماری لایم
در برخی بیماران، پس از تکمیل درمان توصیهشده بیماری لایم، علائم غیراختصاصی بهصورت پایدار یا عودکننده باقی میمانند. این علائم میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- خستگی
- درد
- اختلالات شناختی
در بیمارانی که پس از درمان استاندارد بیماری لایم همچنان این علائم را تجربه میکنند، اما شواهد عینی از عفونت مجدد یا شکست درمان وجود ندارد، تجویز آنتیبیوتیک اضافی توصیه نمیشود.
شواهد عینی دال بر تداوم عفونت یا شکست درمان میتواند شامل نشانههای قابلمشاهده فعالیت بیماری، مانند آرتریت، مننژیت یا نوروپاتی باشد.
۲. ارزیابی عفونت همزمان با سایر عوامل بیماریزای منتقله از کنه
در بیماران مبتلا به بیماری لایم که دچار تب با درجه بالا یا اختلالات آزمایشگاهی مشخص هستند، باید احتمال عفونت همزمان با عوامل بیماریزای زیر بررسی شود:
- Anaplasma phagocytophilum
- Babesia microti
این بررسی در مناطق جغرافیایی که این عفونتها در آنها آندمیک هستند، توصیه میشود.
۳. مواردی که بررسی عفونت همزمان ضرورت دارد
در بیمارانی که هنگام دریافت درمان آنتیبیوتیکی بیماری لایم، تب آنها بیش از یک روز ادامه پیدا میکند، باید احتمال عفونت همزمان بررسی شود.
در صورتی که تب با وجود درمان با داکسیسایکلین همچنان ادامه داشته باشد، عفونت ناشی از Babesia microti باید بهعنوان یکی از تشخیصهای مهم مورد توجه قرار گیرد.
۴. یافتههای آزمایشگاهی مرتبط با آناپلاسموز و بابزیوز
اختلالات آزمایشگاهی مشخصی که در هر دو بیماری آناپلاسموز و بابزیوز مشاهده میشوند، عبارتاند از:
- ترومبوسیتوپنی (کاهش تعداد پلاکتها)
- لکوپنی (کاهش تعداد گلبولهای سفید)
- نوتروپنی (کاهش تعداد نوتروفیلها)
- آنمی (کمخونی)
وجود شواهد همولیز، از جمله افزایش بیلیروبین غیرمستقیم، کمخونی و افزایش لاکتات دهیدروژناز (LDH)، بهطور ویژه به نفع بابزیوز است.
